Wanneer kinderen klein zijn, hoort voorlezen er voor veel gezinnen vanzelfsprekend bij. Nog even samen op de bank, een boekje voor het slapen of steeds opnieuw dat ene favoriete verhaal.
Maar dan leert je kind zelf lezen.
En langzaam verdwijnt het voorleesmoment. Want waarom zou je nog voorlezen aan een kind dat prima zelf een boek kan pakken?
Toch hoeft leren lezen helemaal niet het einde van voorlezen te betekenen. Ook kinderen van 7, 8, 9, 10 jaar of ouder kunnen het heerlijk vinden om naar een verhaal te luisteren.
Sterker nog: juist wanneer kinderen ouder worden, kan samen lezen iets heel bijzonders worden.
Zelf kunnen lezen is iets anders dan graag lezen
Wanneer een kind technisch kan lezen, betekent dat nog niet automatisch dat lezen gemakkelijk of ontspannend voelt.
Zelf lezen vraagt behoorlijk wat aandacht. Letters herkennen, woorden begrijpen, zinnen volgen en ondertussen proberen het verhaal te onthouden.
Voor volwassenen gaat dat vrijwel automatisch. Voor kinderen die nog volop aan het leren zijn, kost het energie.
Tijdens het voorlezen valt dat allemaal weg.
Je kind hoeft alleen maar te luisteren, fantaseren en ontdekken wat er verder gebeurt.
Daardoor kan een kind tijdens het voorlezen soms genieten van verhalen die het zelfstandig nog niet zou kiezen.
Voorlezen mag gewoon gezellig zijn
Niet ieder leesmoment hoeft een leerdoel te hebben.
Soms is samen een verhaal lezen vooral leuk.
Je zit naast elkaar op de bank, kruipt voor het slapen nog even onder de dekens of leest tijdens een vakantie iedere avond een hoofdstuk.
Voor oudere kinderen kan dat vertrouwde moment juist prettig zijn.
Overdag worden ze steeds zelfstandiger. School, sport, vriendjes, hobby's en misschien steeds vaker een scherm vragen hun aandacht.
Een voorleesmoment is dan even iets heel anders.
Geen haast. Geen meldingen. Geen opdracht.
Gewoon samen een verhaal.
Je kunt moeilijkere verhalen kiezen
Een groot voordeel van voorlezen is dat je niet gebonden bent aan het technische leesniveau van je kind.
Misschien kan je kind zelfstandig korte verhalen lezen, terwijl het qua interesse al toe is aan veel spannendere of uitgebreidere avonturen.
Door voor te lezen kun je die werelden toch samen ontdekken.
Kom je een moeilijk woord tegen? Dan kun je het terloops uitleggen.
Gebeurt er iets ingewikkelds? Dan kun je er samen over praten.
Zo groeit de woordenschat en het verhaalbegrip mee zonder dat lezen voelt als oefenen.
Verhalen zorgen vanzelf voor gesprekken
Een goed verhaal roept vragen op.
Waarom deed iemand dat?
Zou jij dat ook durven?
Wie denk jij dat de dader is?
Wat zou er achter die deur zitten?
En wat zou jij doen als dit jou overkwam?
Juist bij oudere kinderen kunnen zulke gesprekken ontzettend leuk worden.
Je ontdekt hoe je kind over situaties denkt en soms komen onderwerpen voorbij waar je tijdens een normaal gesprek helemaal niet zo snel op zou komen.
Een boek kan daardoor meer worden dan alleen een verhaal. Het wordt een aanleiding om samen te praten, lachen en fantaseren.
Laat je kind ook eens voorlezen
Voorlezen hoeft bovendien niet altijd één kant op te gaan.
Draai de rollen eens om.
Laat je kind jou een stukje voorlezen. Daarna lees jij verder. Of kies ieder een personage en lees de dialogen alsof jullie samen een toneelstuk spelen.
Je kunt ook om de beurt een bladzijde lezen.
Voor kinderen die lange stukken zelfstandig lezen nog vermoeiend vinden, kan dat een fijne tussenweg zijn.
En ondertussen oefenen ze zonder dat het als huiswerk voelt.
Kies een verhaal dat écht bij je kind past
Hoe ouder kinderen worden, hoe duidelijker hun eigen interesses meestal zijn.
De één houdt van voetbal. De ander van paarden, dieren, mysteries, magie, wetenschap of grappige verhalen.
Daar kun je gebruik van maken.
Een kind dat zegt dat het "niet van boeken houdt", heeft soms simpelweg nog niet het juiste boek gevonden.
Laat je kind daarom meebeslissen.
Vraag niet alleen:
"Zullen we vanavond lezen?"
Maar bijvoorbeeld:
"Wil je een grappig verhaal of een spannend verhaal?"
Dat kleine verschil kan al veel doen.
En wat als je kind zelf in het verhaal zit?
Er is nog een manier om een verhaal extra dichtbij te brengen: maak je kind onderdeel van het avontuur.
In een gepersonaliseerd kinderboek is niet een onbekend personage de held, maar je eigen kind.
Naam, uiterlijk en andere persoonlijke elementen kunnen onderdeel worden van het verhaal.
Daardoor ontstaat iets bijzonders.
Zelfs een ouder kind dat in eerste instantie misschien zegt dat voorlezen "voor kleintjes" is, wordt nieuwsgierig wanneer zijn of haar eigen naam ineens in het verhaal verschijnt.
Want wat gaat er met mij gebeuren?
Welke rol heb ik?
En hoe loopt mijn avontuur af?
Die nieuwsgierigheid maakt een persoonlijk verhaal leuk om zelf te lezen, maar óók om samen te ontdekken.
Maak er jullie eigen ritueel van
Voorlezen aan oudere kinderen hoeft niet iedere avond.
Misschien lezen jullie alleen in het weekend.
Of tijdens vakanties.
Misschien hebben jullie één dik boek waar iedere avond een hoofdstuk uit wordt gelezen.
Je kunt er zelfs een klein ritueel van maken. Iets drinken erbij, telefoon weg, lekker op de bank en tien of vijftien minuten samen lezen.
Het hoeft niet lang te duren.
Juist doordat het een vast moment samen wordt, kan een kind ernaar gaan uitkijken.
Wanneer moet je stoppen met voorlezen?
Daar bestaat eigenlijk geen vaste leeftijd voor.
Niet wanneer je kind zes wordt.
Niet wanneer het zelfstandig leert lezen.
En ook niet automatisch wanneer het naar een hogere groep gaat.
Zolang jullie er allebei plezier aan beleven, is er weinig reden om ermee te stoppen.
Misschien verandert de manier waarop jullie lezen wel.
Van prentenboeken naar langere verhalen. Van iedere avond naar één keer per week. Van alles voorlezen naar om de beurt een hoofdstuk.
Laat het vooral meegroeien met je kind.
Het mooiste aan voorlezen is misschien niet eens het lezen
Later zal je kind waarschijnlijk niet meer precies weten hoeveel boeken jullie samen hebben gelezen.
Maar misschien herinnert het zich wel dat ene spannende verhaal.
Dat jullie steeds moesten lachen om hetzelfde personage.
Dat je expres stopte op het spannendste moment.
Of dat jullie 's avonds samen onder de dekens nog één hoofdstuk lazen – dat er uiteindelijk natuurlijk drie werden.
Dat zijn kleine momenten die later grote herinneringen kunnen worden.
En daarvoor maakt het eigenlijk helemaal niet uit of je kind 4, 8 of 11 jaar oud is.
Samen een verhaal beleven waarin je kind de hoofdrol speelt
Wil je het volgende voorleesmoment extra persoonlijk maken?
Met Booklydoo maak je een gepersonaliseerd kinderboek waarin je eigen kind onderdeel wordt van het verhaal. Zo is er tijdens het voorlezen één personage dat je kind gegarandeerd herkent: zichzelf.
Ontdek de gepersonaliseerde kinderboeken van Booklydoo en kies samen jullie volgende avontuur.